Highlights and Shadows of Contemporary upbringing

Authors

DOI:

https://doi.org/10.52934/eto.2025.09

Keywords:

child-rearing, emotions, individuality, values, empathy, respect

Abstract

Effective child-rearing in today’s globalized and diverse society demands significant engagement and sensitivity from both parents and educators. A key aspect of successful upbringing is recognizing and supporting each child’s uniqueness, which enables them to fully realize their potential. It is crucial to avoid comparing children with one another and instead allow them to express their emotions and make decisions based on their individual needs. Education grounded in values such as respect, honesty, empathy, love, and tolerance helps to shape children into responsible and valuable members of society. Respect and acceptance of a child’s individuality are fundamental for building their self-esteem and confidence, which are the cornerstones of healthy interpersonal relationships. Ensuring emotional security for children, by allowing them to freely express their feelings and make decisions, supports their psychological and social development. Empathy and the adaptation of parenting methods to a child’s specific needs facilitate better stress management and positive peer relationships. Such an approach not only enriches a child’s life but also contributes to building a community where diversity, respect, and mutual support are commonplace.

References

Bakiera, L. (2019). Wychowanie i rodzicielstwo, styl wychowania i styl rodzicielski. Analiza terminologiczna. Psychologia Wychowawcza, 58(16), 60–72. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6361

Błasiak, A., Dybowska, E. (2014). W trosce o dobro współczesnego dziecka: Wybrane zagadnienia. Akademia Ignatianum Wydawnictwo WAM.

Dąbrowski, A. (2012). Wpływ emocji na poznawanie. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, 21(3), 315–335.

Dorozińska, A. (2011). Zadbajmy o prawidłowy rozwój mowy. Cz. 1. Bliżej Przedszkola, 10, 38–39.

Drwięga, M. (2012). Człowiek między dobrem a złem. Studia z etyki współczesnej. Księgarnia Akademicka.

Elias, M. J., Tobias, S. E., Friedlander, B. S. (1998). Dziecko emocjonalnie inteligentne. Media Rodzina.

Faber, A., Mazlish, E. (2013). Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina.

Fiedorczuk-Fidziukiewicz, J., Fiedorczuk, I., Fiedorczuk, A. (2016). Etymologia zła a zagadnienie człowieczeństwa w XXI wieku. W: E. Krajewska-Kułak, K. Kowalczuk, A. Kułak-Bejda (red.), Różne barwy przemocy, T. 1 (ss. 13–32). Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Wydział Nauk o Zdrowiu.

Godawa, G. (2013). Emocjonalne dojrzewanie dzieci i młodzieży w medialnym społeczeństwie. Studia Socialia Cracoviensia, 5(2), 111–125. https://doi.org/10.15633/ssc.455

Goleman, D. (2012). Inteligencja emocjonalna. Media Rodzina.

Harwas-Napierała, B., Trempała, J. (2008). Psychologia rozwoju człowieka. T. 2. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Honore, C. (2011). Pochwała powolności. Drzewo Babel.

Kaniewska-Mackiewicz, E. (2016). Istota edukacji emocjonalnej. Zeszyty Naukowe WSG, 27(1), 159–174.

Katra, G. (2019). Współczesne ujęcia i modele wychowania. Psychologia Wychowawcza, 58(16), 27–48. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6331

Korzeniowska, J. (2009). Uwarunkowania dojrzałości emocjonalnej: Determinizm czy interakcjonizm? W: K. Franczak, M. Szpringer (red.), Oblicza dojrzałości emocjonalnej dzieci i młodzieży (ss. 41–50). Wydawnictwo Salezjańskie.

Ksiokowska-Robak, A., Zeh, K. (2016). Pomiędzy indywidualizmem a dostosowaniem się. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Lewicka, M. (2020). Dziecko w kontekście świata wartości rodziców. Realizacja zadań wynikających z rodzicielstwa. Studia Pedagogiczne. Problemy społeczne, edukacyjne i artystyczne, 35, 63–75.

Louis, J. P., McDonald Louis, K. (2024). Potrzeby emocjonalne dziecka. Jak uniknąć rodzicielskich błędów, aby wychować emocjonalnie zdrowe, szczęśliwe dziecko. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Oatley, K., Jenkins, J. M. (2003). Zrozumieć emocje. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Patyjewicz, L. (2015). Postęp naukowo‐techniczny a postęp moralny osoby ludzkiej. Zdrowie i Dobrostan, 2, 309–320.

Ryan, R. M., Deci, E. L. (2000). Teoria samostanowienia i ułatwianie wewnętrznej motywacji, rozwoju społecznego i dobrego samopoczucia. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68

Saarni, C. (1999). The development of emotional competence. Guilford Press.

Strelau, J. (2000). Psychologia. Podręcznik akademicki. Podstawy psychologii. T. 1. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Szymczyk, L. (2017). Rola rodziny w rozwijaniu systemu wartości. Łódzkie Studia Teologiczne, 26(1), 7–20. 59–70.

Śnieżyński, M. (2019). Wiedza rodziców o wychowaniu swoich dzieci. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.

Świerczek, A. (2008). „Niewystarczalność” człowieka a wychowanie: Rola rodziny w kształtowaniu człowieczeństwa. W: B. Muchacka (red.), Rodzina w kontekście współczesnych problemów wychowania (ss. 265–275). Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej.

Wnęk-Joniec, K. (2022). Nie przydeptuj małych skrzydeł. Studio Impreso.

Published

2025-09-30

How to Cite

Gregorczyk, E., & Kukułka, J. (2025). Highlights and Shadows of Contemporary upbringing. Education • Therapy • Care, 7. https://doi.org/10.52934/eto.2025.09